Kết nối trí tuệ vì sự phát triển bền vững * Connecting Think - Tank for sustainable development

CÁC CÔNG CỤ NGHIÊN CỨU THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ

Tại hội thảo về các hiệp định thương mại tự do, tổ chức ở Cần Thơ mới đây, Trung tâm WTO của VCCI trình bày báo cáo “các công cụ nghiên cứu thương mại quốc tế” giới thiệu việc khai thác thông tin trên mạng, rất cần thiết cho doanh nghiệp hoạt động xuất nh

Tại hội thảo về các hiệp định thương mại tự do, tổ chức ở Cần Thơ mới đây, Trung tâm WTO của VCCI trình bày báo cáo “các công cụ nghiên cứu thương mại quốc tế” giới thiệu việc khai thác thông tin trên mạng, rất cần thiết cho doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu (XNK).

 

Tra cứu nhu cầu thị trường

Công cụ Trade Map của Trung tâm Thương mại quốc tế (ITC) – www.trademap.orghệ thống hóa rất nhiều dữ liệu thương mại sơ cấp, tiện dụng. Trade Map cung cấp số liệu về XNK và thuế quan của từng sản phẩm ở từng nước. Người dùng có thể tra cứu nhu cầu của thị trường, các thị trường thay thế và cả các đối thủ cạnh tranh. Trade Map đưa thông tin dưới dạng bảng, biểu đồ, bản đồ và cho phép lọc dữ liệu XNK theo hàng hóa, quốc gia, nhóm sản phẩm hoặc nhóm quốc gia.

Danh mục hàng hóa: Trade Map dựa trên Hệ thống Hài hòa (Harmonized System - HS), một phương pháp phân loại và gọi tên sản phẩm do Tổ chức Hải quan Thế giới (www.wcoomd.org) phát hành. Hệ thống này cho phép các quốc gia phân loại hàng hóa nhằm phục vụ mục đích hải quan. Ở cấp quốc tế, Hệ thống Hài hòa phân loại hàng hóa theo mã 6 số, gồm 21 phần, 99 chương và 5.300 nhóm, phân nhóm. Ở cấp quốc gia, hàng hóa được phân loại tiếp thành 8 hoặc 10 số - các quốc gia được tự ý phân loại chi tiết này.

Trade Map dùng nhiều nguồn thông tin đầu vào. Trước tiên, Trade Map dựa trên cơ sở dữ liệu lớn nhất thế giới về thống kê thương mại, COMTRADE, do Cơ quan Thống kê Liên hợp quốc (UNSD) lưu trữ - http://unstats.un.org/unsd/comtrade. COMTRADE gồm hơn 90% thương mại thế giới của khoảng 200 nước. Trade Map còn có khả năng cung cấp dữ liệu của nhiều nước và các vùng lãnh thổ (khoảng 220) bằng cách sử dụng thống kê trực tiếp (báo cáo quốc gia) và gián tiếp.

Trade Map còn cung cấp dữ liệu gián tiếp của khoảng 50 nước (chủ yếu thu nhập thấp) mà không có báo cáo COMTRADE. Thông tin thương mại của các nước này được tính toán trên cơ sở báo cáo của các nước khác có quan hệ thương mại với họ, hoặc dựa trên thống kê gián tiếp. Thống kê gián tiếp có hạn chế nhưng nó cung cấp lượng lớn thông tin không tìm được ở nguồn nào khác. Việc kết hợp giữa thống kê trực tiếp và gián tiếp này cho phép tính toán tốt về thị trường toàn cầu của mọi loại sản phẩm. Trên website, “dữ liệu gián tiếp” được in màu da cam.

Trade Map cung cấp cả dữ liệu về thuế quan ở cấp độ 8 và 10 chữ số (cấp quốc gia) của hơn 120 quốc gia được cập nhật hằng năm và hơn 50 quốc gia cập nhật dữ liệu hằng quý hoặc tháng (chủ yếu là các nước OECD). ITC thu thập dữ liệu thuế quan trực tiếp từ cơ quan có thẩm quyền của những nước này.

Mức thuế quan được thể hiện trên Trade Map là thuế tính theo giá trị (Ad Valorem Equivalents) áp dụng bởi hơn 180 nước. Những dữ liệu được trích xuất từ cơ sở dữ liệu của Market Access Map. Chỉ cần nhấp chuột vào phần thuế giá trị tương đương, người đọc sẽ được kết nối đến website Market Access Map tại địa chỉ www.macmap.org. Market Access Map là một công cụ khác của ITC cung cấp thông tin về biện pháp tiếp cận thị trường, các hiệp định thương mại và quy tắc xuất xứ.

 

Tra cứu thuế quan và các rào cản

Công cụ MAcMap (bản đồ tiếp cận thị trường) của ITC - http://www.macmap.org/  cho biết các rào cản gồm cả thuế quan và phi thuế quan áp dụng đối với một loại sản phẩm hàng hóa. Về thuế quan, Market Access Map cung cấp cả mức thuế Tối huệ quốc (MFN), thuế ưu đãi đơn phương (như GSP), thuế ưu đãi theo thỏa thuận song phương, đa phương. Người dùng có thể tìm thấy các mức thuế tương đương tính theo trị giá hàng hóa đối với các sản phẩm có thuế không tính theo trị giá hàng hóa (ví dụ tính theo khối lượng sản phẩm) để so sánh thuế quan áp dụng giữa các nước khác nhau. Về các rào cản phi thuế quan, MAcMap gồm các quy định về hạn ngạnh nhập khẩu, biện pháp phòng vệ thương mại, quy tắc xuất xứ, các yêu cầu về chứng nhận, các rào cản phi thương mại khác.

Cụ thể, MAcMap cung cấp: Một hệ thống dữ liệu về thuế MFN áp dụng và thuế ưu đãi của hơn 190 quốc gia, vùng lãnh thổ. Một cơ sở dữ liệu mới về các biện pháp phi thuế quan được phân loại theo quy chuẩn phân loại của các tổ chức quốc tế có uy tín. Các dữ liệu tổng hợp, cập nhật và xuyên suốt về thuế quan, thương mại và các rào cản phi thương mại từ các nguồn khác nhau. Các phương pháp khác nhau để tính toán thuế theo giá trị tương đương của các mức thuế không tính theo giá trị và thuế bình quân theo trị giá thương mại. Chọn sản phẩm tra cứu linh hoạt dựa trên hai hệ thống phân loại: Hệ thống Hài hòa hải quan (HS) và Hệ thống Thương mại Quốc tế Tiêu chuẩn (SITC). Tiếp cận dữ liệu theo chuỗi thời gian và cho phép khả năng tải tài liệu gốc. Tính linh hoạt cho phép người sử dụng đưa ra các tình huống giả định về lộ trình cắt giảm thuế. Cho phép chia sẻ thông tin tra cứu với người dùng khác

MAcMap gồm 6 chuyên mục:

1/Quick Search (Tra cứu nhanh): Cho phép tra cứu đơn giản, tập trung vào một sản phẩm và nước cụ thể. Mục này còn có thông tin chi tiết về quy tắc xuất xứ và yêu cầu về chứng nhận. Các vấn đề tra cứu: Tìm kiếm thuế quan, rào cản phi thuế quan, biện pháp phòng vệ thương mại, các hiệp định thương mại và quy tắc xuất xứ, so sánh thuế quan.

2/Avanced Analysis (Nghiên cứu chuyên sâu): Cho phép tra cứu chuyên sâu và thể hiện kết quả trên màn hình. Trước tiên, có thể tra cứu thuế của đồng thời nhiều sản phẩm và nhiều nước. Tiếp theo, có thể thực hiện các mô phỏng giảm thuế sử dụng các công thức cắt giảm thuế khác nhau và kết hợp các nhà nhập khẩu/xuất khẩu/sản phẩm. Các vấn đề tra cứu: Phân tích thuế quan, mô phỏng cắt giảm thuế quan, thuế quan GTAP, thuế quan TPP.

3/Raw Data Download (Tải dữ liệu thô): Cho phép tải lượng lớn dữ liệu ở các dịnh dạng file khác nhau (Ví dụ Excel, CSV và ZIP). Các vấn đề tra cứu: Tải dữ liệu thuế quan, các biện pháp phi thuế, các số liệu thương mại.

4/Country Analysis (Phân tích theo nước): Cho phép tiếp cận thông tin tổng thể về thương mại và tiếp cận thị trường mỗi nước. Có thể tìm hiểu về rào cản thị trường, vị thế thương mại nước đó. Các vấn đề tra cứu: Top 50 trao đổi thương mại song phương, top 50 sản phẩm, thuế quan trung bình, chế độ thuế quan theo năm, các ấn phẩm và chỉ số, link các biện pháp phi thuế quan.

5/Options (chọn): Cho phép quản lý các dữ liệu thông tin thường xuyên tra cứu trên MAcMap. Các vấn đề tra cứu: Quản lý theo nhóm nước, nhóm sản phẩm, quản lý mặc định (Tra cứu nhanh), tài khoản người dùng.

6/Tài liệu hỗ trợ: Giúp tìm hiểu chi tiết nội dung và cách dùng công cụ MAcMap. Các vấn đề tra cứu: hướng dẫn người dùng, học trực tuyến, mức độ sẵn có của dữ liệu, phương pháp, danh mục sản phẩm, thuật ngữ, các link hữu ích Nguồn cung cấp dữ liệu, sơ đồ trang web, các câu hỏi đáp thường gặp.

                                                                                                                                                                 Thanh Hải

 

Cách dùng công cụ

Để dùng Trade Map và MAcMap, cần đăng ký một tài khoản bằng Email trên  website của ITC, sau đó đăng nhập và dùng mọi công cụ nghiên cứu thị trường của ITC. Thông tin chi tiết về công cụ: https://marketanalysis.intracen.org Đăng ký tài khoản dùng công cụ tại: https://mas-admintools.intracen.org/accounts/Registration.aspx

ITC biên soạn cẩm nang hướng dẫn dùng chi tiết công cụ Trade Map tại http://www.intracen.org/uploadedFiles/intracenorg/Content/Exporters/Market_Data_and_Information/Market_Analysis_Tools/TradeMap-Userguide-EN.pdf

Trung tâm WTO & Hội nhập (VCCI) đã biên dịch cẩm nang này sang tiếng Việt, tại http://www.trungtamwto.vn/an-pham/cam-nang-huong-dan-su-dung-cong-cu-trade-map-cua-itc

Sau khi đăng nhập, người dùng vào trang chủ của Trade Map tại link https://www.trademap.org và chọn số liệu cần tìm là Imports hay Export, loại sản phẩm là Service hay Product. Sau đó chọn loại sản phẩm và đối tác thương mại, rồi chọn loại thông tin tìm kiếm gồm Trade Indicators (các chỉ tiêu thương mại); Yearly Time Series, Quarterly Time Series, Montly Time Series (Số liệu theo năm, quý hoặc tháng); nghiên cứu sản phẩm, download thông tin dưới các dạng file Excel, Word hoặc Text.

Sử dụng Trade Map (Bản đồ Thương mại), còn có MAcMap (Bản đồ Tiếp cận thị trường), Investment Map (Bản đồ Đầu tư), Trade Competitiveness Map (Bản đồ Cạnh tranh thương mại) và Standards Map (Bản đồ Tiêu chuẩn).

 

Lợi ích của Trade Map

Để trả lời các câu hỏi: Quy mô thị trường thế giới cho một loại hàng hóa cụ thể lớn đến đâu? Xu hướng thay đổi của thị trường đó ra sao (đang tăng hay giảm, bao nhiêu…)? Đối với một mặt hàng cụ thể, Việt Nam đang quan hệ thương mại với những nước nào? Có thể tìm được thị trường mới hoặc thay thế những thị trường đã có? Khi tiếp cận thị trường một nước nhập khẩu cụ thể sẽ gặp những rào cản nào? Đối với mỗi sản phẩm xuất khẩu, có những nước nào đang cạnh tranh với Việt Nam trong việc cung cấp sản phẩm đó cho một nước nhập khẩu cụ thể hoặc cho toàn thế giới?

Bên cạnh: Những sản phẩm và thị trường nào nên được ưu tiên xúc tiến thương mại? Nước nào xuất khẩu vào Việt Nam? Có tìm được nguồn cung khác? Thực trạng XNK của Việt Nam? Những sản phẩm nào Việt Nam có tiềm năng xuất khẩu sang một nước cụ thể? Trao đổi thương mại giữa Việt Nam và một (số) quốc gia khác?

 

Copyright © 2014 Hội Luật gia Việt Nam

Viện Nghiên cứu Pháp luật và Kinh tế ASEAN

Tầng 3, Tòa tháp Ngôi sao (Star Tower), đường Dương Đình Nghệ, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

Email: vienaseanvn@gmail.com * Điện thoại: 04 62634949

Powered by NetLink Tech