Kết nối trí tuệ vì sự phát triển bền vững * Connecting Think - Tank for sustainable development

Ngăn chặn tội phạm về động vật hoang dã - Còn nhiều nan giải

Hội thảo tham vấn báo cáo của Viện kiểm sát nhân dân (KSND) Tối cao về tình hình vi phạm và thực thi pháp luật về động vật hoang dã tại Việt Nam giai đoạn 2013-2017, vừa diễn ra giữa tháng 11/2018. Hội thảo do Hiệp hội bảo tồn động vật hoang dã Việt Nam (

 

Báo cáo được soạn thảo theo dữ liệu thu thập từ các viện KSND địa phương và các ngành công an, hải quan, kiểm lâm, bộ đội biên phòng. Theo đó, từ tháng 1/2013 đến 12/2017, có 1.504 vụ vi phạm về bảo vệ động vật hoang dã (ĐVHD) với 41.328 kg cá thể và sản phẩm ĐVHD, 1.461 đối tượng có hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ ĐVHD; đã xét xử 432 bị cáo, phạt gần 16 tỷ đồng. Qua đó, cho thấy mức độ nghiêm trọng của loại hình tội phạm này diễn biến qua các năm.

Trong tổng số 432 bị cáo đã bị tòa án các cấp của Việt Nam xét xử, án treo chiếm tỷ lệ cao nhất là 57,41% (248/432) bị cáo, hình phạt tù có thời hạn có tỷ lệ lớn thứ hai là 37,5% (162/432) bị cáo. Trong tổng số 162 bị cáo bị tuyên phạt tù, có 41,36% (67/162) bị phạt dưới 12 tháng và hơn 5% (9/162) trên 36 tháng, còn lại là 53,09% (86/162) từ 12 tháng đến 36 tháng tù. Ngoài phạt tù, có 16,05% (26/162) bị cáo còn phải chịu hình phạt tiền bổ sung với 626,5 triệu đồng (26.785 USD).

Còn trong tổng số 496 người bị bắt giữ và xử lý về hình sự, có 24 người tái phạm 2 lần (trường hợp đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý). Đối với vi phạm bị bắt giữ và xử phạt hành chính, có 45/965 người vi phạm lần 2 và 2/965 người vi phạm lần 3.

Phân tích nhân thân của người vi phạm cho thấy, chủ yếu ở độ tuổi lao động trung bình, từ 30 đến 35 tuổi chiếm 26,63% (389/1.461). Nữ giới cũng đáng chú ý khi có gần 50% là nữ giới với độ tuổi 54 - 59.

Tổng số tiền phạt với 921/965 người là 15.424.801.504 đồng. Trong đó, mức phạt 2 - 10 triệu đồng chiếm 64,6% (595/921), dưới 2 triệu đồng chiếm 17,81% (164/921), 11 - 49 triệu đồng chiếm 13,36% (123/921), 51 - 99 triệu đồng chiếm 2,39% (22/921); thấp nhất là mức phạt trên 100 triệu đồng chỉ chiếm 1,85% (17/921).

Các loài nguy cấp, quý hiếm, bị đe doạ như tê tê, rắn, chim các loại và rùa chiếm tỷ lệ lớn trong các vụ buôn bán, vận chuyển trái pháp luật ĐVHD bị phát hiện, bắt giữ, xử lý. Một số loài không có nguồn gốc Việt Nam như tê giác, voi, tê tê cũng thường xuyên bị vi phạm, chiếm 13,5% (203/1.504) tổng số vi phạm, 7,43% (1.949/26.221) số lượng cá thể bị bắt giữ và 44,64% (18.450/41.328 kg) trong tổng khối lượng ĐVHD bị tịch thu ghi nhận được trong giai đoạn 2013-2017.

Bà Hoàng Bích Thủy, Giám đốc WCS Việt Nam cho biết: “Với lợi nhuận được đánh giá xếp sau hoặc gần như ngang bằng với buôn lậu vũ khí, ma túy và buôn bán người, tình trạng buôn bán trái pháp luật ĐVHD đang diễn biến ngày càng phức tạp. Việt Nam không chỉ bị coi là một quốc gia tiêu thụ mà còn là một mắt xích quan trọng trong mạng lưới trung chuyển, buôn bán trái pháp luật ĐVHD xuyên quốc gia và xuyên lục địa. Chính phủ Việt Nam đã và đang thực hiện nhiều biện pháp nhằm tăng cường hiệu quả đấu tranh với nạn buôn bán và vận chuyển trái pháp luật ĐVHD”.

Ở Việt Nam từ 1/1/2018, khi Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017 có hiệu lực, nhiều vụ buôn bán trái pháp luật ĐVHD được phát hiện và bắt giữ. Các vụ điển hình gần đây như ngày 5/10/2018 bắt 10 tấn ngà voi, vẩy tê tê nhập từ Nigeria về cảng Đà Nẵng; ngày 2/11/2018 bắt 800 kg vẩy tê tê giấu trong 3 container gỗ từ châu Phi về cảng Hải Phòng.

Tuy nhiên, phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Xuân Thắng trưởng phòng Điều tra Xử lý vi phạm về lâm nghiệp (Cục Kiểm lâm - Bộ NN&PTNT) cũng cho rằng: “Công tác thống kê của chúng ta hiện nay hiện chưa về một mối, đặc biệt đối với ĐVHD. Mỗi bên lại có đặc thù, có chế độ quản lý và xử lý khác nhau, cần một mẫu biểu thông tin mang tính toàn diện và phần mềm hỗ trợ công tác thu thập, tổng hợp số liệu giúp cơ quan có thẩm quyền phân tích, để đưa ra giải pháp tốt hơn”.

Các đại biểu thảo luận về những đề xuất và khuyến nghị cho bước tiếp theo bao gồm xác định phương thức, thủ đoạn, quy luật hoạt động (điểm nóng, tuyến đường) của các đối tượng, đường dây, ổ nhóm để xây dựng kế hoạch hành động thực thi pháp luật một cách hiệu quả, toàn diện. Ngoài ra, một cơ quan đầu mối và hệ thống cơ sở dữ liệu chung về vi phạm liên quan ĐVHD cần được thiết lập để hỗ trợ các lực lượng, cơ quan chức năng truy xuất thông tin vi phạm về ĐVHD dễ dàng.

WCS cho biết sẽ tiếp tục hợp tác với Cục Thống kê Tội phạm & Công nghệ thông tin - Cục 2, Viện KSND Tối cao hoàn thiện báo cáo và từng bước xây dựng kế hoạch thực hiện các đề xuất trên. Kết quả được kỳ vọng là sẽ có hệ thống thống kê, báo cáo chính xác để có thể giúp phân tích, dự báo xu hướng tội phạm; từ đó mỗi cơ quan chức năng có được các can thiệp và hành động cụ thể đấu tranh với các vi phạm về ĐVHD.

                                                                                                                                                                        Sáu Nghệ

BOX

Tại Hội nghị quốc tế về chống buôn bán trái pháp luật động thực vật hoang dã tháng 10/2011 tại London (Anh), Thứ trưởng Bộ NN & PTNT Hà Công Tuấn đã phát đi thông điệp về tính cấp bách cần đối phó tội phạm buôn bán động vật hoang dã có tổ chức, sự cần thiết hợp tác giữa khu vực tư, công, các tổ chức phi chính phủ và các cơ quan nghiên cứu nhằm áp dụng công nghệ và sáng kiến trong thực thi pháp luật; quan trọng hơn cả là nhằm đóng cửa các thị trường buôn bán trái pháp luật động vật hoang dã.

### Theo tạp chí pháp luật và phát triển 

 

Copyright © 2014 Hội Luật gia Việt Nam

Viện Nghiên cứu Pháp luật và Kinh tế ASEAN

Tầng 3, Tòa tháp Ngôi sao (Star Tower), đường Dương Đình Nghệ, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

Email: vienaseanvn@gmail.com * Điện thoại: 04 62634949

Powered by NetLink Tech