Quanh dự thảo Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt Cần hơn nữa “tim nóng đầu lạnh”
Kết nối trí tuệ vì sự phát triển bền vững * Connecting Think - Tank for sustainable development

Quanh dự thảo Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt Cần hơn nữa “tim nóng đầu lạnh”

Trung tuần tháng 6/2018, ở một số địa phương, dưới chiêu bài “phản đối cho thuê đất 99 năm”,

Trung tuần tháng 6/2018, ở một số địa phương, dưới chiêu bài “phản đối cho thuê đất 99 năm”, các thế lực thù địch lợi dụng lòng yêu nước của người dân, dùng tiền lôi kéo những người bất mãn, kích động người dân tấn công nhiều cơ quan nhà nước; thậm chí có nơi biến thành bạo động, đốt phá phương tiện bảo vệ an toàn, an ninh cho dân, làm bị thương nhiều người thi hành công vụ.
Nêu chính kiến nhưng phải đúng pháp luật
Việc nhiều người tụ tập, gây rối trong mấy ngày qua mang tính chất bị xúi giục chứ không phải đòi quyền công dân, vì quyền công dân đã được nhà nước và pháp luật bảo hộ. Mọi công dân đều có quyền nêu chính kiến nhưng phải theo quy định pháp luật. Các cơ quan, đoàn thể, Mặt trận Tổ quốc, Quốc hội, HĐND… đều có kênh tiếp nhận ý kiến và trả lời dân. Qua thảo luận tại kỳ họp Quốc hội (QH) nửa đầu năm 2018, Chính phủ và QH đã quyết định hoãn xem xét dự luật này từ trước 10/6/2018 (thay dự định ban đầu 15/6/2018 biểu quyết) nhưng nhiều người vẫn mất cảnh giác, nghe kẻ xấu xúi giục tụ tập làm mất trật tự an ninh, gây thiệt hại kể trên.
Hoạt động gây bất ổn như vậy ảnh hưởng xấu đến môi trường đầu tư, sản xuất - kinh doanh, làm giảm thu ngân sách nhà nước. Nguồn thu không đảm bảo sẽ khó khăn trong đầu tư phát triển, ảnh hưởng đời sống người dân. Lực lượng thù địch từ nước ngoài lợi dụng sự thiếu thông tin của người dân để kích động gây rối. Không ít kẻ xấu đang lợi dụng các trang mạng có máy chủ đặt ở nước ngoài để xuyên tạc sự thật, kích động bạo lực. Tin tặc từ nước ngoài tấn công mạng gây thiệt hại nghiêm trọng cho các tổ chức, cá nhân trong nước hoặc xâm phạm quyền riêng tư nhiều người nổi tiếng.
Phản đối việc làm ách tắc giao thông, gây rối trật tự xã hội, phá tài sản công, bạo loạn chống người thi hành công vụ (như kể trên), đông đảo người dân bày tỏ ý kiến: Người Việt Nam có truyền thống yêu nước, chính nhờ đó mới thắng giặc ngoại xâm, giành được độc lập, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ đến ngày nay. Tuy nhiên, những năm gần đây, có bộ phận nhỏ người dân dễ bị phần tử xấu lợi dụng, kích động. Những vụ việc như năm 2014, 2016, đập phá nhà máy, hủy hoại tài sản, gây thiệt hại rất lớn về kinh tế - chính trị. Gần đây, khi QH đang bàn Dự luật Đặc khu kinh tế, những kẻ xấu lại lợi dụng xuyên tạc, xúi giục, mua chuộc người dân, dẫn đến tình trạng bất ổn như một số địa phương, nhất là Bình Thuận.
Có những người yêu nước nhưng “trái tim nhầm chỗ để lên đầu", dẫn tới hành động phản lại yêu nước; họ dường như quên rằng yêu nước nhưng phải tỉnh táo, nếu không sẽ tự đẩy mình đến hậu quả khó lường.
Lợi dụng lòng yêu nước để gây rối, đập phá tài sản nhà nước (cũng chính là tài sản nhân dân) thì không thể được gọi là người yêu nước. Pháp luật không thể dung thứ những hành vi, hành động gây mất kỷ cương, phép nước như vậy; những người vi phạm đều cần được xử lý theo những mức độ, nặng, nhẹ khác nhau. Với những kẻ lôi kéo, kích động bạo lực thì cơ quan pháp luật cần phải nghiêm trị. Như đề nghị của lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc VN: “Không thể có chuyện ở đất nước hòa bình, những người yêu nước lại bị kẻ xấu lợi dụng để chà đạp hạnh phúc nhân dân. Người dân đừng để lòng tốt, tinh thần yêu nước của mình bị kẻ xấu lợi dụng làm những việc có hại cho dân cho nước”.
Cơ quan chức năng cần thực sự cầu thị
Mặt khác, sự việc kể trên là một bài học đắt giá với chính quyền cơ sở, đoàn thể địa phương. Chính quyền cơ sở cần rút kinh nghiệm sâu sắc, chủ động hơn nữa trong nắm bắt tình hình, diễn biến tâm tư tình cảm người dân; tuyên truyền để người dân không có hành vi bị kích động, xúi giục. Các cơ sở dưới sự chỉ đạo của chính quyền cần sâu sát dân thêm, tránh lặp lại chuyện như vừa rồi. Đặc biệt cần chọn những cấp ủy viên phụ trách dân vận nhiều kinh nghiệm, uy tín cao, phẩm chất tốt.
Cần luôn xác định như vậy, bởi dự luật này trước khi đề nghị QH biểu quyết thông qua, đã rất nhiều ý kiến (trong đó có ý kiến Pháp luật & Phát triển số 1+2/2018 với bài “Giao đất đặc khu 99 năm - Coi chừng hay ít dở nhiều”) cảnh báo hậu quả khó lường, nhất là với điều khoản cho thuê đất 99 năm. Một số đại biểu QH khi phát biểu, trả lời phỏng vấn thể hiện hiểu vấn đề này rất lơ mơ, thậm chí nói sai cả chủ trương của Đảng. Có đại biểu QH lâu năm mà đề nghị “đừng nhìn đặc khu kinh tế từ góc nhìn quốc phòng an ninh", càng gây tâm lý bất an trong dân.
Thực tế thời gian qua, trong khi số ít người soạn thảo dự luật này cho rằng mọi tính toán, quy hoạch (ví dụ Vân Đồn đã 20 năm) đều được rà soát kỹ trước khi trình QH thì “cơn sốt” đất đặc khu đã làm méo mó phần nào tầm nhìn chiến lược, khi quy hoạch bị băm nát, nhỏ lẻ, giá đất đền bù ở ngưỡng cao. Hàng trăm nghìn tỷ đồng được giới đầu cơ đổ vào mấy nơi được dự kiến là đặc khu; họ thay nhau làm giá, bơm tiền, đẩy giá đất lên hàng chục hàng trăm lần. Hàng loạt khu đất vườn, đất nông nghiệp, đất rừng... được phù phép thành đất ở. Họ chia năm xẻ bảy những thửa đất đắc địa để tiện giao dịch. Như tại Vân Đồn (Quảng Ninh), quy hoạch tổng thể đã được thông qua nhưng “cơn sốt” đất làm thay đổi hoàn toàn diện mạo; Thanh tra Tỉnh chỉ rõ: Để xảy ra tình trạng này, trước hết do hàng loạt bí thư, chủ tịch, cán bộ địa chính sở tại mắc sai phạm trong quản lý đất đai. Tại Phú Quốc (Kiên Giang), Bắc Vân Phong (Khánh Hòa), “cơn sốt đất” cũng dâng cao, khó biết sẽ dừng ở độ nào.
Từ chuyện “đặc khu kinh tế”, nhìn sâu xa hơn, thấy sự suy thoái xã hội ở nhiều mặt quan trọng đến mức báo động, không chỉ do tác động mặt trái cơ chế thị trường. Sự “hư hỏng” của hệ thống bắt đầu từ những khiếm khuyết của chính hệ thống: không chọn được cán bộ xứng tầm ở mọi cấp, không có cơ chế giám sát quyền lực, giao quyền lực cho người không xứng đáng cả năng lực lẫn tư cách. Vì thế họ ra những quyết sách sai lầm, ảnh hưởng rất lớn đến phát triển đất nước. Việc rất nhiều cán bộ ở đủ các cấp vi phạm pháp luật, bị xử lý thời gian qua là những cái giá quá đắt để chúng ta nhận ra “gót chân Ashin” trong hệ thống của mình.
Nhìn lại những thất bại trong chủ trương phát triển kinh tế mấy chục năm qua, thấy có cái do chủ trương sai, có cái do giao việc sai, có cái do nhận thức sai; đông đảo chính khách, nhà khoa học, trí thức, nhân dân cảnh báo; vậy mà cơ quan tham mưu vẫn cho rằng những góp ý ấy sai, lãnh đạo vẫn quyết làm, hậu quả ít ai không thấy. Nhưng hiếm cơ quan nào nhận sai mà chỉ có những cá nhân sai, và cho rằng chủ yếu sai do tham nhũng chứ không do chính sách.
Tâm trạng lo lắng về “đặc khu” đang phổ biến. Nhiều chuyên gia pháp luật đã phân tích sự chưa chặt chẽ của Dự thảo Luật. Thời gian như đề xuất đã rõ quá dài. Không ít chuyên gia thậm chí can rằng không nên có luật này, vì nó không phù hợp thực tế mới. Ngay cả nhiều đại biểu QH cũng lo ngại: “Đặc khu” nếu không chặt chẽ sẽ thành nơi di dân nước ngoài hoặc nước ngoài lách luật làm tổn hại lợi ích nước ta, như lịch sử mấy ngàn năm minh chứng; đến nay vẫn vậy, những hành vi vi phạm pháp luật không chỉ là cá lẻ mà mang tính hệ thống, lâu dài, cả dịu êm ngấm ngầm lẫn công khai trắng trợn, đặt chúng ta vào chuyện đã rồi.
Từ đó, người dân mong các cơ quan có trách nhiệm, khi quyết vấn đề lớn thế này càng thận trọng lắng nghe cử tri. Nếu trưng cầu dân ý chưa thích hợp thì nên cử các đoàn đi tiếp xúc cử tri (đừng chọn đại biểu như tiếp xúc thông thường), lắng nghe tâm tư người dân. Hy vọng QH có quyết sách đúng, trên cơ sở tư tưởng sáng suốt, như từ khoá đầu tiên đã xác định Tổ quốc trên hết.

                                                                                                                                                                    Phạm Quang Long
PS:Trước hoạ xâm lăng từ nhà Minh, cha con Hồ Quý Ly có hỏi nhau kế sách giữ nước; Hồ Nguyên Trừng trả lời cha: "Tôi không sợ đánh, chỉ sợ lòng dân không theo". Mối lo ấy có thật, nhà Hồ thất bại vì không được dân theo và đẩy đất nước vào hoạ bị ngoại bang thống trị. Nguyễn Trãi nhận định, "chính sự phiền hà" và "lòng dân oán hận" đã là nguyên nhân mất nước, vì kẻ thù chỉ mong có thế.

Copyright © 2014 Hội Luật gia Việt Nam

Viện Nghiên cứu Pháp luật và Kinh tế ASEAN

Tầng 3, Tòa tháp Ngôi sao (Star Tower), đường Dương Đình Nghệ, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

Email: vienaseanvn@gmail.com * Điện thoại: 04 62634949

Powered by NetLink Tech