Kết nối trí tuệ vì sự phát triển bền vững * Connecting Think - Tank for sustainable development

Tiếp chuyện “Bi hài người mua hàng bị hô là trộm” và “Vì sao bốn nhà giáo bị người dân đề nghị khởi tố?”

Tiếp chuyện “Bi hài người mua hàng bị hô là trộm” và “Vì sao bốn nhà giáo bị người dân đề nghị khởi tố?” “Phiên tòa của nhà Hiệu trưởng” (?!)

Pháp luật & Phát triển số 11+12/2017, bài Bi hài người mua hàng bị hô là trộm, nêu chuyện anh Nguyễn Văn Thành (quê Thanh Hóa) đến lập nghiệp tại thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh; sau bão số 10/2017 được Hiệu trưởng trường THPT Kỳ Anh Nguyễn Thị Lệ Thủy “bán nhầm” hai vườn cây ngoài khuôn viên  Trường. Khi gia đình ông bà Nguyễn Tiến Huân tố bà Thủy “bán nhầm” vườn cây của mình, Ban giám hiệu trường THPT Kỳ Anh chối bỏ trách nhiệm, khiến Thành bị khởi tố về tội “trộm cắp tài sản công dân”.

Pháp luật & Phát triển số 1+2/2018, bài Vì sao bốn nhà giáo bị dân đề nghị khởi tố?, nêu chuyện các ông bà Nguyễn Thị Lệ Thủy, Trần Hữu Linh, Hồ Thị Châu, Nguyễn Xuân Tùng (giáo viên THPT Kỳ Anh) tung tin lên Internet rằng ông bà Huân lấn chiếm đất Trường, “vừa ăn cướp vừa la làng”. Ông bà Huân đưa ra bằng chứng do cơ quan thừa phát lại ở TP Vinh (Nghệ An) cung cấp, khởi kiện 4 nhà giáo “vu khống”; sau đó những người từng ủng hộ Ban giám hiệu Trường im lặng. Ông bà Huân đề nghị UBND Thị xã giải quyết việc Trường “chiếm đất”. Lãnh đạo Thị xã yêu cầu hòa giải, nhưng lãnh đạo Trường không. Và phiên tòa sơ thẩm của Tòa án nhân dân (TAND) thị xã Kỳ Anh diễn ra ngày 17-20/7/2018…

Thiên vị lạ lùng

Chủ tọa, ông Hoàng Trung Thông, là thẩm phán mới được bổ nhiệm. Hai  hội thẩm nhân dân đều không có chuyên môn luật. Đại diện Viện kiểm sát (VKS) thể hiện nghiệp vụ non, qua đối đáp với bị cáo, bị hại. Luật sư bảo vệ bà Thủy được thỏa sức “hùng biện” với âm lượng lớn, thời gian tùy ý. Bị cáo Thành khẳng định mình mua và chặt cây do bà Thủy bán. Đông đảo người dân thương xót Thành, chỉ trừ mấy giáo viên trường THPT Kỳ Anh.

Thiên vị thể hiện qua từng câu của Chủ tọa. Bị cáo khai lời nào không lợi cho bà Thủy đều bị yêu cầu dừng, không được nói “lạc hướng”. Những người làm chứng phía Trường nói câu nào không lợi cho Bị cáo đều được Chủ tọa nhắc thư ký ghi ngay; trả lời chi tiết nào lợi cho Bị cáo đều bị yêu cầu dừng, với lý do “trả lời không đúng câu hỏi”.

Một tình tiết mới xuất hiện tại phiên tòa. Bị cáo Thành khai: Sau bão số 10/2017, Thành đến mua cây. Hiệu trưởng Thủy dẫn Thành ra phía sau trường, chỉ về phía tây và tây nam khu vực sau trường, nói “bán tất cả để trồng lại”. Thành đã mua 5.000 cây giống, đem biếu Trường rồi tiến hành chặt cây. Hợp đồng miệng ngày 18/9/2017, bà Thủy nói “bán toàn bộ cây ở phía tây và tây nam, từ bờ sông đến dưới mỏm đá giáp nghĩa địa”. Thành đếm được 343 cây rồi báo bà Thủy. Bà Thủy nói “Ít thế thôi à…”. Theo lời Thành, sau it phút trao đổi ý kiến, bà Thủy thống nhất: “Cứ chặt xong đếm gốc tính sau. Giá mỗi cây 20.000 đồng”. Thành làm theo lời  bà Thủy. Một tháng sau, khi dư luận xôn xao chuyện mua bán cây, bà Thủy mới làm hợp đồng, gọi Thành đến ký, nhưng ghi lùi về trước đó một tháng. Thời điểm đó chưa có chuyện rắc rối xảy ra, Thành vẫn hồn nhiên ký. Không ngờ sau này ông bà Huân phản đối, cho rằng bà Thủy bán cây của ông bà Huân; nhiều cuộc đấu khẩu diễn ra tại hiện trường, trong nội bộ và trên báo chí. Thành cho rằng nay bà Thủy lật lọng nói lại: “Cây của trường không nhiều như thế…”. Theo Thành, bà Thủy vu cho Thành trộm cây của ông bà Huân. Tình tiết mới này xuất hiện và thông tin hợp đồng được lập sau một tháng là có lý, vì thời gian đó sau cơn bão, toàn khu vực này mất điện suốt tuần thì làm gì có điện để đánh máy và in văn bản hợp đồng ngay tại chỗ? Khi tình tiết mới này xuất hiện tại phiên tòa, dư luận rộn lên. Ngay sau đó một giáo viên của Trường là Hoàng Trọng Nam (nhập vai “Lê Lai liều mình cứu chúa”?) tự nhận nhà mình có máy phát điện và hợp đồng mua bán được ông Nam soạn thảo tại nhà mình. Nhiều người biết chuyện này cho rằng ông Nam không trung thực. Bị cáo Thành đòi đối chất nhưng chủ tọa phiên tòa không chấp thuận. Lời khai nà của bị cáo có lợi cho mình cũng bị đại diện VKS cũng như thẩm phán và hội thẩm nhân dân bác bỏ.

Lời “chốt” của đại diện VKS sau thẩm vấn không căn cứ diễn biến tại phiên tòa, dường như vẫn là câu chữ được viết trước đó. Đại diện VKS đề nghị phạt Bị cáo 6 - 9 tháng tù giam, đông đảo người dự phiên tòa sôi sục phản đối. Bị hại và Bị cáo đều yêu cầu Tòa trả hồ sơ, điều tra lại. Chủ tọa tuyên bố dừng 2 ngày. Nhiều người đoán trước, HĐXX sẽ dùng phương pháp “cải lương”, tuyên phạt Nguyễn Văn Thành tù treo. Sáng 20/7/2018, đúng là HĐXX tuyên tù treo, đông đảo người dự phiên tòa lắc đầu thất vọng; nhiều người bức xúc: “Phiên tòa này của nhà bà Thủy”. Bị cáo Thành thốt lên: “Án xử bất công, tôi là người mua cây mà xử buộc tôi là trộm. Tôi không cần án treo. Nếu tôi có tội, Tòa tuyên phạt đến chung thân, thậm chí tử hình tôi cũng chấp nhận. Nhưng tôi chẳng có tội gì. Phiên tòa này của nhà cô Thủy…”.

Án tuyên theo luật nào?

Theo chúng tôi, Bản án 28/2018/HS-ST ngày 20/7/2018 của TAND thị xã Kỳ Anh là một ví dụ “danh bất chính ngôn bất thuận”. Đầy tình tiết vô lý cùng lời khai mâu thuẫn, không thể chấp nhận của lãnh đạo Trường. Chỉ vài chi tiết sau cũng đủ cho thấy bản án được tuyên trên cơ sở điều tra, truy tố, xét xử thiên lệch, không thấu đáo.

Dòng cuối trang 2, bản án ghi “Người định giá tài sản: Ông Nguyễn Đức Thắng trưởng phòng Tài chính - Kế hoạch, UBND thị xã Kỳ Anh”.Văn bản kết luận định giá tài sản số 55/HĐĐG ngày 10/11/2017 ghi: Khoản 1: Thành trộm 23 cây tràm, 13 cây bạch đàn ngày 22/9/2017; tổng trọng lượng 1.654 kg; thành tiền 1.727.260 đồng. Khoản 2: Với 24 cây tràm và 7 cây bạch đàn trộm ngày 16/10/2017, trọng lượng 7.479 kg; thành tiền 3.194.830 đồng. Hai khoản tài sản này được thể hiện trong mục “Nội dung vụ án” và trong án văn. Trong phần trình bày của đại diện VKS, trang 8 vẫn ghi: Đề nghị buộc bị cáo bồi thường cho bị hại là gia đình ông bà Huân 4.922.090 đồng = (1.727.260 đồng + 3.194.830 đồng); nhưng đến trang 9, mục “Nhận định của Tòa” thì HĐXX chỉ nhắc lại con số 3.194.830, đồng nghĩa lược bỏ số tiền 1.727.260 đồng. Đến phần “Quyết định”, trang 12, về “trách nhiệm dân sự”, “bác yêu cầu của người bị hại đòi bồi thường 100 triệu đồng”.

Thực tế chúng tôi thấy, người bị hại nêu con số 100 triệu đồng là bao gồm tổng thể cả khu vườn ven sông, những cây đường kính hơn 55 cm để làm gỗ mà bà Thủy đã bán cho Thành. Đến nay bà Thủy vẫn cho rằng số cây đó của Trường. Liên quan vụ mua bán cây, phía gia đình ông bà Huân yêu cầu khởi tố bà Thủy nhưng Cơ quan Điều tra chưa khởi tố vụ án thứ hai. Việc HĐXX tuyên bác yêu cầu đòi 100 triệu đồng hiện thời là đúng; nhưng tuyên không trả 4.922.090 đồng cho người bị hại là trái nội dung biên bản của Hội đồng định giá và đề xuất của VKS.

Kết thúc phiên tòa là lời kêu gào thảm thiết của Bị cáo Thành: “Tôi mua của Trường, cô Thủy bán, chứ đâu có trộm của ông bà Huân. Cô Thủy vu oan cho tôi. Phiên tòa này của nhà cô Thủy…”.

       Nhiều chuyên gia pháp luật thắc mắc: “Không hiểu bản án này (số 28/2018/HS-ST) tuyên theo luật nào?”. Đông đảo dư luận cho rằng nhóm lãnh đạo Trường THPT Kỳ Anh do bà Thủy đứng đầu có thể “lỡ bán nhầm” cây của gia đình một cựu nhân viên bảo vệ Trường, cần chủ động hòa giải giữa các bên với nhau, sao cho lý tình trọn vẹn. Nhưng phía lãnh đạo Trường đã không tiến hành hòa giải lại còn đổ tội cho người mua cây, nên nỗi Nguyễn Văn Thành phải chịu cảnh dở khóc dở cười kể trên.

Cả “kẻ trộm” Thành lẫn người có cây bị trộm là ông bà Huân đều kháng cáo. Đông đảo người dân đang chờ phiên tòa phúc thẩm, hy vọng sự công minh, chí ít cũng tuyên trả hồ sơ, điều tra lại, nhằm làm rõ Bị cáo Thành là kẻ trộm hay Hiệu trưởng Thủy là người chạy tội cho mình, gây oan cho Thành.

                                                                                                                                                                               Võ Minh Châu

 

Copyright © 2014 Hội Luật gia Việt Nam

Viện Nghiên cứu Pháp luật và Kinh tế ASEAN

Tầng 3, Tòa tháp Ngôi sao (Star Tower), đường Dương Đình Nghệ, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

Email: vienaseanvn@gmail.com * Điện thoại: 04 62634949

Powered by NetLink Tech