Kết nối trí tuệ vì sự phát triển bền vững * Connecting Think - Tank for sustainable development

tọa đàm với chủ đề Xây dựng hệ tiêu chí đánh giá thực trạng xây dựng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật ở vùng dân tộc, DTTS và miền núi phục vụ đề tài mã số CTDT.49.18/16-20

Buổi tọa đàm là một trong những hoạt động thuộc đề tài cấp nhà nước : Những vấn đề cơ bản, cấp bách trong xây dựng và thực thi pháp luật ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi ở nước ta với mục tiêu chính phục vụ cho việc xây dựng Luật hỗ trợ phát triển vùn

Ngày 18/12/2018, Viện Nghiên cứu Pháp luật và kinh tế ASEAN  đã tổ chức chương trình tọa đàm với chủ đề: " Xây dựng hệ tiêu chí đánh giá thực trạng xây dựng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật ở vùng dân tộc, DTTS và miền núi" phục vụ đề tài Dân tộc học mã số CTDT.49.18/16-20. Buổi tọa đàm dưới sự chủ trì của GS, Tiến sĩ Lê Hồng Hạnh và PGS, TS Nguyên Quốc Sửu đã thu hút được sự có mặt của nhiều chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực pháp luật. Buổi tọa đàm là một trong những hoạt động thuộc đề tài cấp nhà nước : Những vấn đề cơ bản, cấp bách trong xây dựng và thực thi pháp luật ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi ở nước ta với mục tiêu chính phục vụ cho việc xây dựng Luật hỗ trợ phát triển vùng DTTS, miền nùi Thông qua buổi tọa đàm này, nhiều ý kiến đã được đưa ra thảo luận và trao đổi nhằm giúp đề tài xây dựng được hệ tiêu chí đánh giá thực trạng và thi hành pháp luật tạo ra cơ sở lý luận vững chắc cho quá trình xây dựng và thực thi pháp luật liên quan đến việc hỗ trợ phát triển DTTS, miền núi. Tại buổi Tọa đàm, PGS, TS Nguyễn Quốc Sửu, chủ nhiệm đề tài đã văn tắt một số nội dung chính liên quan đến hoạt động khảo sát đánh giá. Cụ thể nội dung khảo sát sẽ tập trung tìm hiểu ý kiến, nhận định của người dân tộc tiểu số về thực thi pháp luật, nhận diện những vấn đề cơ bản, cấp bách trong thực thi pháp luật. Hoạt động khảo sát sẽ được thực hiện tại 14 tỉnh, những nơi tập trung đông đồng bào DTTS.

Nhằm giúp hoàn thiện những tiêu chí đánh giá phục vụ cho đề tài, bà Lê Thị Thiều Hoa – Trưởng ban Nghiên cứu Pháp luật hành chính, Viện Khoa học Pháp lý đã đưa ra những đánh giá chung về thực trạng từ việc rà soát hệ thống chính sách pháp luật về công tác dân tộc. Bà cho rằng mặc dù hiện nay Việt Nam có khoảng 76 văn bản Luật, 96 Nghị định, Nghị quyết của Chính Phủ và 134 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, trọng điểm là các chính sách ưu tiên cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số nhưng một số chính sách lại chưa được thể hiện, hoặc thể hiện một cách chưa đầy đủ trong các văn bản pháp luật để đảm bảo các chủ trương đường lối này được thể chế hóa. Ví dụ trong lĩnh vực y tế, còn thiếu các quy định về xã hội hóa hoạt đồng đầu tư trong lĩnh vực y tế; thiếu các quy định liên quan đến chính sách ưu đãi đối với nhân viên y tế thôn, bản của những xã thuộc vùng KT – XH đặc biệt khó khăn. Bà Hoa cũng cho rằng nhiều chính sách được quy định tản mạn dẫn đến trùng lặp, chồng chéo, mâu thuẫn và thiếu sự nhất quán. Ví dụ như chính sách về tín dụng vay vốn tản mát ở nhiều văn bản khác nhau với nhiều mức vay, lãi suất, thời hạn cho vay khác nhau nên việc áp dụng thiếu đồng bộ, thống nhất. Có sự đan chéo, trung lặp về đối tượng được thủ hưởng nhiều chính sách khác nhau. Chính sách về thuế còn dàn trải, có sự chồng chéo về nội dung của các luật, dẫn đến có sự triệt tiêu về hiệu lực của các văn bản gây thất thu thuế. Từ thực trạng đó, bà Hoa đề xuất năm tiêu chí áp dụng cho việc đánh giá đó là Tính toàn diện; Tính phù hợp; Tính đồng bộ, thống nhất; Tính khả thi; Tính dự báo, ổn định.

Đồng ý với những nhận định của Bà Lê Thị Thiều Hoa, bà Chu Thị Hoa – Phó viện trưởng Viện KHPL, Bộ Tư Pháp cũng đề xuất một số tiêu chí để đánh giá về tình hình xây dựng pháp luật về vấn đề dân tộc thiểu số, miền núi như: (i) đánh giá tình hình thể chế hóa chủ trương, chính sách dân tộc của Đảng trong các văn bản luật; (ii)  Đánh giá tình hình ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến vấn đề dân tộc thiểu số và miền núi. Để đánh giá về tình hình thực thi pháp luật về vấn đề DTTS, miền núi bà đề xuất hai tiêu chí cụ thể: (i) Đánh giá tình hình bảo đảm các điều kiện cho thi hành pháp luật về vấn đề dân tộc, thiểu số và miền núi; (ii) Đánh giá tình hình tuân thủ pháp luật về vấn đề dân tộc thiểu số và miền núi.

Phát biểu tại tọa đàm, tiến sỹ Ngọ Văn Nhân, Giảng viên Khoa Lý luận Chính trị , Trường Đại học Luật Hà Nội, thư ký Khoa học của đề tài đề xuất phương pháp tiếp cận xây dựng các tiêu chí theo hai hướng: a) Theo các tiêu chí đánh giá tính hoàn thiện của các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến DTTS và miền núi như: Tính khách quan, tính khoa học, tính thực tiễn, tính dân chủ, tính toàn diện, tính hệ thống, tính công khai, tính kịp thời; b) Theo các tiêu chí đánh giá từng lĩnh vực pháp luật cụ thể có liên quan đến DTTS, miền núi như: Các tiêu chí đánh giá pháp luật về đầu tư phát triển kinh tế; về chăm sóc y tế, bảo vệ sức khỏe; về xây dựng nông thôn mới; về quốc phòng, an ninh; về dân số; về bảo tồn, phát huy các giá trị, di sản văn hóa; về thực hiện dân chủ ở cơ sở; về lao động, việc làm và thu nhập; về phát triển, quản lý và ứng dụng các thành tựu, tiến bộ khoa học, kỹ thuật, công nghệ; về bảo vệ môi trường trong sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt; về an sinh xã hội, bình đẳng xã hội, công bằng xã hội. Đối các tiêu chí đánh giá thực trạng thi hành pháp luật, ông đề xuất cần có các tiêu chí đánh giá về chất lượng, hiệu quả, tồn tại, hạn chế của hoạt động tuyên truyền, phổi biến, giáo dục pháp luật; những tiêu chí về những giải pháp xây dựng, hoàn thiện pháp luật và giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành pháp luật về dân tộc, dân tộc thiểu số và miền núi.

Ông Phạm Ngọc Thạch, thành viên nhóm nghiên cứu PCI, Ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đã chia sẻ những kinh nghiệm rất hữu ích trong quá trình xây dựng bộ chỉ số PCI. Ông cho rằng để xây dựng được bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả và mang tính thực tiễn cao thì cần xác định mục đích rõ ràng, xuất phát từ chính thực tiễn của Việt Nam; Cần có phương pháp nghiên cứu khoa học, chuyên nghiệp trong quá trình triển khai; Cần thiết kế được bộ chỉ sổ thân thiện, hướng tới đối tượng sử dụng; cần có sự tham vấn rộng rãi các bên có liên quan và đảm bảo được tính minh bạch trong quá trình triển khai. Ông Nguyễn Hưng Quang, giám đốc công ty Luật NHQuang & Associate cho rằng, đề tài nên bổ sung thêm những tiêu chí về phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc như tiêu chí tăng trưởng toàn diện hoặc không ai bị bỏ lại phía sau thì sẽ là nguồn thông tin bổ ích khôngng chỉ ở trong nước mà còn cho cả quốc tế.

Phát biểu tại tọa đàm,  Ông Phan Hồng Thủy, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Uỷ Ban Dân tộc học cho biết Quốc hội đã thông qua Luật cho đồng bào DTTS, miền núi với tên gọi chính thức là Luật hỗ trợ phát triển DTTS, miền núi. Vì vậy, đề tài này là một cơ sở rất quan trọng phục vụ cho công tác xây dựng Luật. Ông rất mong chủ nhiệm đề tài và đơn vị chủ trì thực hiện sẽ có được những kết quả tốt nhất. Đồng thời ông cũng muốn làm rõ hơn về nội hàm của DTTS, miền núi, xác định rõ đối tượng điều chỉnh của Luật này.

Kết thúc tọa đàm, Chủ nhiệm đề tài về cơ bản đánh giá cao những tham luận cũng như các ý kiến đóng góp tại tọa đàm. Chủ nhiệm và các thành viên của đề tài sẽ tiếp thu , nghiên cứu và dự thảo bộ tiêu chí đánh giá hoàn chỉnh. Chủ nhiệm mong nhận sẽ tiếp tục nhận được sự hỗ trợ và góp ý nhiều hơn nữa từ các nhà khoa học.

 

                                                                                                                                              ###Ban thư ký đề tài 

Copyright © 2014 Hội Luật gia Việt Nam

Viện Nghiên cứu Pháp luật và Kinh tế ASEAN

Tầng 3, Tòa tháp Ngôi sao (Star Tower), đường Dương Đình Nghệ, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

Email: vienaseanvn@gmail.com * Điện thoại: 04 62634949

Powered by NetLink Tech