Kết nối trí tuệ vì sự phát triển bền vững * Connecting Think - Tank for sustainable development

Từ thực tế vụ án hành chính....... Đối thoại, đối chất quan trọng hàng đầu .......

Từ thực tế vụ án hành chính Đối thoại, đối chất quan trọng hàng đầu Nhiều năm nay, khu vực đầm Hồng (phường Khương Đình, quận Thanh Xuân, Hà Nội) luôn là điểm nóng đất đai, nhiều vụ kiện hành chính kéo dài chưa giải quyết được. Gầ

+ Có nhiều thông tin về các vụ án hành chính dạng này ở hai địa phương đông dân nhất, ông nhìn nhận vụ án này (ông Phương kiện Chủ tịch UBND TP Hà Nội) thế nào?

 

-         Vụ án hành chính số 53/2018/TLST-HC, ông Phương khởi kiện, được Tòa án nhân dân (TAND) TP Hà Nội thụ lý ngày 29/1/2018, đến nay vẫn chưa xét xử. Thân chủ tôi nhiều bức xúc, cho rằng mình “thua”. Nhưng tôi giải thích và ông Phương hiểu, trong bất kỳ vụ án nào, giữa tòa án và luật sư đều không có thắng/thua. Vụ này cũng vậy, luật sư chỉ thành công hay không, nhiều hay ít, khi bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ; luật sư cùng thân chủ và người liên quan, tìm kiếm, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, rõ ràng, làm căn cứ pháp lý để hội đồng xét xử (HĐXX) nghị án, đưa ra phán quyết gần sự thật nhất. Cũng vì tin và mong vụ việc được giải quyết minh bạch, đúng pháp luật nên ngày 22/1/2018, phía khởi kiện (ghi đủ là ông Phương cùng bà Nguyễn Thị Nguyệt được ông Phương ủy quyền) và tôi (luật sư) ký chung thư ngỏ gửi Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung. Tóm lược nôi dung thư: “Là đương sự, chúng tôi đã tìm hiểu Luật Đất đai (1987, 1993) cùng các văn bản pháp quy khác; nhận thấy yêu cầu khởi kiện và yêu cầu tòa án tuyên giải quyết là đúng, đủ điều kiện được Nhà nước và pháp luật bảo hộ. Chúng tôi khởi kiện bổ sung lần một, vì chúng tôi có căn cứ, cơ sở để làm đơn khởi kiện bổ sung lần hai cho vụ việc này. Gọi “vụ việc này” vì đơn đang trong thời gian Tòa xem xét thụ lý, chưa có quyết định thụ lý. Và như vậy giữa chúng tôi với phía bị kiện còn thời gian đối thoại ngoài tố tụng; vụ việc có thể giải quyết nhanh gọn mà không buộc phải thông qua tố tụng phiền hà cho các bên. Kiện hành chính thế này là bất công với Chủ tịch UBND Thành phố, vì chúng tôi biết: do cấp phường, quận, cơ quan tham mưu nhầm lẫn, ít nhiều cố chấp, chưa hiểu rõ họ đã nhầm, sai, thiếu sót khi thi hành công vụ thời kỳ cải cách tư pháp đến hồi quyết liệt. Bảo đảm nguyên tắc pháp chế XHCN, tòa án xử theo pháp luật và chỉ theo pháp luật. Chúng tôi thông cảm với Chủ tịch, vì ông bận nhiều việc trọng đại khác, nên thư này chúng tôi mong ông: đã đọc, nghiên cứu hồ sơ vụ việc này, sẽ bớt chút thời gian nữa đọc, nghiên cứu. Được vậy, chúng tôi đề nghị Chủ tịch ra quyết định thu hồi “Quyết định 6337/QĐ-UBND ngày 11/9/2017 của Chủ tịch UBND TP Hà Nội” và chỉ thị Chủ tịch UBND quận Thanh Xuân thu hồi Quyết định 1349/QĐ-UBND 20/4/2017 của Chủ tịch UBND Quận. Thu hồi để ra quyết định khác, nội dung thực đầy đủ, cũng là để chúng tôi được đối thoại về vụ việc này trước và ngoài tố tụng. Được vậy chúng tôi đồng thời rút đơn khởi kiện. Đối thoại ngoài tố tụng, nếu có ý kiến thuyết phục rằng các quyết định và hành xử của người đại diện cơ quan hành chính là đúng thì chúng tôi sẵn sàng chấp nhận sự việc như Quyết định 6337/QĐ-UBND 11/9/2017 nêu”.

      Có thể tin, một phần do có thư này, tòa án đã thụ lý từ 29/1/2018.

 

+ Vậy theo ông, vụ án kéo dài do đâu?

 

-         Có phần do tự nó tiến triển. Ông Phương từng sợ phía giải quyết chưa kịp thời nhận rõ đầy đủ quyền, lợi ích hợp pháp của mình, đã đưa ra chứng cứ nhằm tự bảo vệ. Phía có quyền và trách nhiệm giải quyết (nay là phía bị kiện) bỏ qua sự nhầm lẫn, sai sót của mình, cố tìm điểm yếu của người dân đi kiện (thường thiếu hiểu biết pháp luật và ít kinh nghiệm tường giải những gì lợi cho mình). Chẳng hạn, nhà chức trách cho họp tổ dân phố gồm cả tổ trưởng, tổ phó, cảnh sát khu vực..., lấy biểu quyết ông Phương không sinh sống ở đó, không khai hoang phục hóa như khai báo. Những người dự họp đó nhân danh tập thể và hệ thống chính trị, đã biểu quyết khi không đủ thông tin. Thực tế, qua điều tra của luật sư (có chứng cứ pháp lý), ông Phương ở khu đầm Bà Cả Lợi từ năm 1982, khai hoang phục hóa, mua đất làm nhà, lập công ty xây dựng do ông đại diện theo pháp luật ở đó, còn đặt tên nôm đường trước nhà mình là Phương Đông. Nhà và đất nơi ông Phương ở, trước thuộc xã Khương Đình huyện Thanh Trì, ít lâu sau nằm trong diện tích đất được cắt từ huyện Thanh Trì nhập vào phường Khương Trung quận Thanh Xuân. Ông Phương cho rằng cuộc họp và biên bản ấy nhằm tạo bằng chứng giả, khỏa lấp sự thật. Cuộc họp tương tự đó là cần. Nhưng dù những người họp và biểu quyết đó không có dã tâm như ông Phương tố, cũng khó gọi tên hành vi biểu quyết sai sự thật dẫn đến bằng chứng giả và dùng nó xử lý vụ việc, tước quyền lợi của ông Phương, là gì? Ông Phương đang trong cảnh đặc biệt khó khăn. Để bạn đọc hiểu hơn, tôi xin trích văn bản ông Phương gửi Tòa: “...Yêu cầu Tòa đưa vụ án ra xét xử, bởi tôi rất sốt ruột và lo tương lai sức khỏe, tính mạng mình. Mong quý vị hiểu, thông cảm với tôi. Tôi xung phong đi bộ đội năm 1970, khi 16 tuổi, vào Đoàn Bình Trị Thiên, sau đó sang Sư đoàn 305, tham gia chiến dịch Thành cổ Quảng trị 1972. Năm 1975 tôi về Lữ đoàn Công bình 299, Quân đoàn 1, tham gia chiến dịch HCM. Tôi bị thương và nhiễm chất độc da cam. Năm 1981 tôi phục viên. Năm 1982 tôi từ Nam Định ra Hà Nội lập nghiệp, đến khu đầm Bà Cả Lợi, khi đó đang là vùng nông thôn ao đầm lầy hoang hóa. Tại đây tôi gặp ông Nguyễn Văn Sáu, ăn ở nhờ nhà ông Sáu, cùng ông Sáu khai hoang khoảng 1 ha. Từ tháng 7-8/1993 tôi chính thức sử dụng 3.970 m2 đất, thuê Nguyễn Tiến Dũng (con ông Sáu) và vợ Dũng làm việc thường xuyên, như người nhà tại đó. Lúc này tôi đã từ một chủ thầu xây dựng lập ra Cty CP xây dựng, với vốn khá lớn. Tôi mời nhiều cựu chiến binh (CCB) tham gia xây dựng trang trại chăn nuôi, trồng trọt. Đến năm 2011, trang trại xây xong, chúng tôi nuôi ngựa bạch, lợn, gia cầm và trồng trọt, có công trình xử lý chất thải đúng quy định. Thiếu tướng, phi công Phạm Ngọc Lan, anh hùng LLVTND, từ lúc gặp tôi năm 1982 đến khi nghỉ hưu làm trưởng ban liên lạc CCB Đoàn 305 đến nay, luôn quan tâm hỗ trợ trang trại  này, cùng nhiều vị lãnh đạo hội CCB. Trang trại thành điểm sinh hoạt và tăng gia cải thiện đời sống CCB các hội Thành cổ Quảng Trị 1972, Bình-Trị-Thiên, 305 Bộ binh, 299 Công binh. Ngoài cải thiện đời sống thương, bệnh binh, chúng tôi còn dùng tiền thu được từ chăn nuôi đi tìm hài cốt đồng đôi, đã tìm được 19 bộ hài cốt và mai táng trọng thể (hồ sơ Phường, Quận còn lưu). Do vết thương và di chứng chất độc da cam cộng với buồn phiền vì bị một số cán bộ Phường, Quận chèn ép thu hồi đất, tôi phát bệnh ung thư lưỡi, di căn giai đoạn 4, phải cắt 1/2 lưỡi, bệnh viện cho về chờ chết. Gắng rèn luyện, sống chung bệnh hiểm nghèo, hơn chục năm nay tôi chưa chết. Tuy nhiên, thời gian gần đây bệnh cũ có dấu hiệu tái phát, cùng nỗi đau bị cưỡng chế vô lý, bị mất đất, hành hạ tôi hằng ngày. Tôi đã viết di chúc, dặn các con tiếp tục đòi đất nếu tôi chết mà chưa được giải quyết thỏa đáng. Nhưng tôi vẫn không thể yên lòng khi chưa được giải quyết thỏa đáng, vụ án chưa được đưa ra xét xử đúng trình tự thời gian…”.

 

+ Nghe cảm động nhưng quan trọng nhất thủ tục pháp lý đủ chưa? Lại nữa, diện tích đất đòi 3970 m2, giá cao ngất ngưởng.

 

-         Tôi đủ cơ sở pháp lý nhận định, từ năm 1982 đến 1993 ông Phương cùng ông Sáu khai hoang phục hóa gần 1 ha. Hộ ông Sáu được giao 3.500 m2 đúng chủ trương khi đó của Thành phố và đúng Luật đất đai 1993. Ông Phương chưa được cấp đất giãn dân tại chỗ nhưng nếu kịp thời hiểu quy định của Luật Đất đai 1993 và làm văn bản đề nghị thì hoàn toàn có quyền được giao sử dụng diện tích ông khai hoang phục hóa, còn rộng hơn diện tích đòi bây giờ. Và nữa, đất bà Bình ông Sáu được cấp là đất ở, có thật, hợp pháp; ông Phương nhận sang nhượng, sử dụng liên tục cũng hợp pháp, có thật. UBND Quận cưỡng chế giao cho Trung tâm Phát triển Quỹ đất, chỉ tính đất nông nghiệp, là sai. Chí ít Quận phải ra quyết định thu hồi 3.970 m2 đất ở, có bồi thường đất và tài sản trên đất.

 

+ Nhưng chính quyền sở tại căn cứ Bản án sơ thẩm 757 (một bản án khác) xử lý mọi trường hợp liên quan.

 

-         Ông Phương cho biết, trong quá trình xử lý những vi phạm về đất đai, chính quyền sở tại cử nhóm cảnh sát điều tra làm việc với ông Phương, lại còn về làm việc với chính quyền, công an quê ông Phương. 

 

      + Đấy là theo yêu cầu nghiệp vụ?

 

-         Vâng, đúng và cần thiết. Tôi không được xem kết luận báo cáo (phải có) của nhóm điều tra đó. Chắc chắn kết luận báo cáo đó không ảnh hưởng gì đến ông Phương trong việc ông Phương nhận sang nhượng, sử dụng 3.970 m2 đất ông Phương đang đòi. Việc ông Phương nhận sang nhượng đất từ bà Bình ông Sáu và sử dụng đất đó liên tục là có thật, hợp pháp. Ông Phương, ông Sáu, bà Bình  không mua đi bán lại đất, không vi phạm Luật Đất đai như những trường hợp khác ở khu vực đầm Hồng, không chịu sự điều chỉnh của bản án 757, giải quyết vụ việc này không dắt dây ảnh hưởng đến ai, đến vụ việc khác.

 

+ Vậy theo Luật sư,  vụ việc này sẽ thế nào?

 

-         Theo trình tự giải quyết vụ án hành chính, phía khởi kiện sẽ qua phiên đối chất người bị kiện, để hai bên hiểu rõ sự việc với diễn biến logic của nó, sau đó là bước đối thoại, bản chất là hòa giải. Nếu đối thoại, đối chất không tìm được tiếng nói chung thì Tòa mở phiên xử công khai. Tôi tin sự thật giản đơn đã rõ trong hồ sơ vụ án và trong nhận định của các bên liên quan giải quyết. Mong ý kiến các bên thống nhất, không phải qua phiên tòa.

                                                                                                                                                          Phượng Minh

Copyright © 2014 Hội Luật gia Việt Nam

Viện Nghiên cứu Pháp luật và Kinh tế ASEAN

Tầng 3, Tòa tháp Ngôi sao (Star Tower), đường Dương Đình Nghệ, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

Email: vienaseanvn@gmail.com * Điện thoại: 04 62634949

Powered by NetLink Tech